Page 21 - Demo

2iu dha kurora e art%u00eb prej dafine, q%u00eb ishte dekorata m%u00eb e lart%u00eb n%u00eb koh%u00ebn e republik%u00ebs. Ai mori titullin perandor (Imperator), duke e b%u00ebr%u00eb k%u00ebt%u00eb titull t%u00eb p%u00ebrjetsh%u00ebm, si dhe nj%u00eb titull t%u00eb ri nderi, %u201cAugust%u201d (hyjnor), i cili i dha ngjyr%u00eb fetare pushtetit t%u00eb tij. Oktaviani do t%u00eb zgjidhej %u00e7do vit konsull, tribun i p%u00ebrjetsh%u00ebm, komandant i ushtris%u00eb. Ai mori edhe kompetencat e censorit dhe p%u00ebrpiloi list%u00ebn e re t%u00eb senator%u00ebve, duke p%u00ebrfshir%u00eb n%u00eb t%u00eb p%u00ebrkrah%u00ebsit e tij. Emri i Oktavianit u sh%u00ebnua i pari n%u00eb list%u00eb, nga rrjedh edhe emri princeps-senator(senator i par%u00eb). T%u00eb gjitha k%u00ebto tregojn%u00eb qart%u00eb se Oktaviani u b%u00eb sundimtar absolut me pushtet t%u00eb pakufizuar. P%u00ebr t%u00eb treguar se %u201crepublika ekzistonte%u201d, t%u00eb gjitha institucionet e m%u00ebparshme t%u00eb saj (senati, komiciet, magjistraturat etj.) u ruajt%u00ebn. Mir%u00ebpo, n%u00eb t%u00eb v%u00ebrtet%u00eb, ishte vendosur principati i Augustit. Sipas p%u00ebrcaktimit t%u00eb filozofit t%u00eb madh romak Seneka: %u201cPrincipati ishte nj%u00eb monarki e mbuluar me petkun e republik%u00ebs%u201d. P%u00ebr shum%u00eb vite me radh%u00eb, edhe n%u00eb koh%u00ebn e pasardh%u00ebsve t%u00eb Augustit, m%u00ebnyra e qeverisjes u quajt \%u201cPaqja Romake%u201d e Oktavian AugustitOktavian Augusti konsiderohet nj%u00eb burr%u00eb shteti i p%u00ebrgjegjsh%u00ebm, epoka e t%u00eb cilit, me parull%u00ebn kryesore zyrtare %u201cPax Romana%u201d (Paqja Romake), u quajt %u201ckoha e art%u00eb%u201d e Rom%u00ebs.Ai nd%u00ebrmori nj%u00eb s%u00ebr%u00eb reformash dhe miratoi nj%u00eb num%u00ebr t%u00eb madh ligjesh p%u00ebr fusha t%u00eb ndryshme t%u00eb jet%u00ebs. N%u00ebp%u00ebrmjet tyre, b%u00ebri p%u00ebrpjekje p%u00ebr t%u2019u afruar me shtresat e ndryshme t%u00eb popullsis%u00eb dhe p%u00ebr t%u00eb vendosur nj%u00eb ekuilib%u00ebr midis shtresave t%u00eb lira. Nd%u00ebr k%u00ebto ligje, m%u00eb dometh%u00ebn%u00ebset ishin ato p%u00ebr rigjall%u00ebrimin e traditave, zakoneve t%u00eb mira, fes%u00eb, e mbi t%u00eb gjitha t%u00eb familjes, duke e vler%u00ebsuar at%u00eb si qeliz%u00ebn baz%u00eb t%u00eb shoq%u00ebris%u00eb. V%u00ebmendje t%u00eb posa%u00e7me Augusti i kushtoi ushtris%u00eb %u2013 forc%u00ebs kryesore ku mb%u00ebshtetej fuqia e pushtetit absolut t%u00eb perandorit %u2013 si dhe administrat%u00ebs shtet%u00ebrore. Ai krijoi gard%u00ebn pretoriane, q%u00eb do t%u00eb sh%u00ebrbente p%u00ebr mbrojtjen personale t%u00eb perandorit. Oktaviani mori disa masa q%u00eb diskriminonin haptas skllev%u00ebrit, duke p%u00ebrforcuar zbatimin e ligjit, sipas t%u00eb cilit padroni kishte t%u00eb drejt%u00ebn e jet%u00ebs e t%u00eb vdekjes mbi skllavin. Pra, stabiliteti perandorak u mb%u00ebshtet edhe mbi pabarazi t%u00eb forta: skllev%u00ebrit dhe t%u00eb varfrit kishin pak mbrojtje ligjore. N%u00eb koh%u00ebn e Augustit, zhvillimi ekonomik ishte mjaft i duksh%u00ebm. U nd%u00ebrtuan rrug%u00eb, limane, vepra ujit%u00ebse, dhe u zhvillua tregtia. Periudha e paqes p%u00ebr shum%u00eb vjet solli nj%u00eb q%u00ebndrueshm%u00ebri n%u00eb gjith%u00eb perandorin%u00eb. Kjo periudh%u00eb b%u00ebri t%u00eb mundur q%u00eb n%u00eb perandori, e cila popullohej nga mbi shtat%u00ebdhjet%u00eb milion%u00eb njer%u00ebz, t%u00eb kishte nj%u00eb unitet dhe nj%u00eb rend t%u00eb q%u00ebndruesh%u00ebm. Megjithat%u00eb, pati edhe trazira. Jan%u00eb t%u00eb njohura p%u00ebrpjekjet q%u00eb b%u00ebn%u00eb romak%u00ebt p%u00ebr t%u00eb p%u00ebrballuar kryengritjet e fiseve ilire, dalmate, gjermane etj. Oktavian Augusti vdiq n%u00eb vitin 14 e.s. Oktavian Augusti.Statuj%u00eb mermeri, Muzeu i Vatikanit, Rom%u00eb19